Oleh: Syed Yusof Wafa
Menteri Komunikasi, Datuk Seri Fahmi Fadzil mengarahkan syarikat telekomunikasi (telco) supaya memberikan penjelasan segera berhubung dakwaan terdapat sejumlah besar nombor telefon yang didaftarkan menggunakan identiti individu tanpa pengetahuan pemiliknya.
Arahan itu dibuat ketika beliau merasmikan Program Nasional Kesedaran Anti-Scam 2026 anjuran Persatuan Pengguna Islam Malaysia (PPIM) pada 20 Ogos 2026. Program berkenaan diwujudkan bagi meningkatkan kesedaran masyarakat mengenai ancaman penipuan digital yang semakin kompleks, selain menggalakkan pengguna mengambil langkah lebih berhati-hati sebelum menjadi mangsa.
Fahmi berkata kementeriannya akan memanggil syarikat telekomunikasi yang berkaitan bagi mendapatkan penjelasan penuh berhubung dakwaan pendaftaran sejumlah besar talian telefon menggunakan nama individu tertentu.
Beliau mahu ketua pegawai eksekutif (CEO) syarikat telco terbabit memberikan penjelasan berhubung perkara itu, termasuk bagaimana pendaftaran berkenaan boleh berlaku dan sama ada terdapat kemungkinan identiti pengguna disalahgunakan.
Fahmi mahu penjelasan daripada pihak telco diberikan sebelum penghujung 20 Ogos. Beliau menegaskan bahawa sekiranya dakwaan tersebut benar, pihak syarikat perlu menjelaskan bagaimana sistem pendaftaran talian boleh membolehkan perkara berkenaan berlaku.
Ratusan nombor telefon didakwa menggunakan satu identiti
Isu tersebut menjadi perhatian selepas PPIM membangkitkan dakwaan mengenai kewujudan individu yang tidak menyedari bahawa beberapa talian telefon telah didaftarkan menggunakan nama mereka.
Ketua Aktivis PPIM, Datuk Nadzim Johan, mendakwa pihaknya menerima dan menyiasat aduan pengguna berkaitan pendaftaran talian yang didakwa berlaku tanpa pengetahuan pemilik identiti.
Dalam satu contoh yang dibangkitkan, seorang lelaki berusia lebih 70 tahun didakwa mendapati terdapat 18 talian telefon yang didaftarkan atas namanya. PPIM turut mendakwa terdapat satu kes lain yang membabitkan sehingga 400 nombor telefon menggunakan satu nama. Angka dan dakwaan berkenaan merupakan perkara yang dibangkitkan oleh PPIM dan memerlukan pengesahan serta penjelasan lanjut daripada pihak telco dan pihak berkuasa.
Isu ini amat serius kerana nombor telefon boleh menjadi antara komponen penting dalam ekosistem penipuan digital. Nombor mudah alih digunakan untuk menerima kod pengesahan, membuat panggilan, menghantar pesanan, membuka atau mengesahkan akaun serta berkomunikasi dengan mangsa.
Sekiranya identiti seseorang digunakan untuk mendaftarkan talian tanpa pengetahuan mereka, pemilik identiti tersebut berpotensi berdepan pelbagai masalah apabila nombor berkenaan kemudiannya dikaitkan dengan aktiviti yang menyalahi undang-undang.
Fahmi mahu proses pendaftaran talian diperketatkan
Fahmi turut menekankan kepentingan memastikan proses pendaftaran nombor telefon dilakukan dengan lebih ketat bagi mengelakkan penyalahgunaan identiti.
Beliau memberi contoh kemungkinan maklumat pengenalan diri diserahkan kepada pihak lain dalam keadaan tertentu, termasuk kepada individu yang tidak dikenali.
Menurut beliau, terdapat keperluan untuk memastikan identiti pemilik sebenar benar-benar disahkan ketika proses pendaftaran dibuat.
Kerajaan sebelum ini turut mengambil langkah memperketatkan pendaftaran talian prabayar dengan penggunaan MyDigital ID sebagai sebahagian daripada usaha meningkatkan tahap pengesahan identiti dan mengurangkan ruang penyalahgunaan.
Langkah tersebut penting kerana isu pendaftaran nombor telefon bukan sekadar berkaitan perkhidmatan telekomunikasi. Ia turut mempunyai kaitan dengan keselamatan pengguna, perlindungan data peribadi dan usaha membanteras jenayah penipuan dalam talian.
Scam semakin kompleks dan sukar dikesan
Penganjuran Program Nasional Kesedaran Anti-Scam 2026 oleh PPIM hadir ketika jenayah penipuan digital semakin membimbangkan.
PPIM sebelum ini menyifatkan penipuan digital sebagai ancaman berskala nasional selepas kerugian akibat scam di Malaysia dilaporkan mencecah RM2.77 bilion pada 2025, meningkat berbanding RM1.57 bilion pada 2024.
Corak penipuan juga semakin pelbagai. Penipu bukan sahaja menggunakan panggilan telefon dan SMS, malah memanfaatkan media sosial, penyamaran identiti, akaun pihak ketiga serta pelbagai teknik manipulasi psikologi untuk memperdaya mangsa.
Dalam banyak kes, mangsa tidak menyedari bahawa mereka sedang berinteraksi dengan penipu sehingga wang telah dipindahkan atau maklumat peribadi telah diserahkan.
Perkembangan teknologi turut menjadikan taktik penipuan lebih sukar dikenal pasti. Penipu boleh menggunakan identiti palsu, nombor telefon yang berbeza dan akaun media sosial yang kelihatan meyakinkan untuk membina kepercayaan mangsa.
Lebih 127,000 kandungan scam dikesan
Kebimbangan terhadap ancaman scam turut disokong oleh perkembangan di platform digital.
Menteri Komunikasi pada 18 Ogos lalu dilaporkan berkata lebih 127,000 kandungan scam telah dikesan di pelbagai platform media sosial sejak 1 Januari 2026 sehingga tarikh tersebut.
Daripada jumlah berkenaan, 53 peratus dilaporkan melibatkan Facebook, manakala 39 peratus lagi melibatkan TikTok, dengan selebihnya berada di platform lain.
Kandungan yang dikesan itu telah diarahkan untuk diturunkan, manakala kewujudan akaun palsu dikenal pasti sebagai antara saluran yang digunakan dalam kegiatan penipuan.
Perkembangan tersebut menunjukkan bahawa usaha memerangi scam tidak boleh hanya bergantung kepada tindakan selepas seseorang menjadi mangsa. Sebaliknya, pencegahan, pengesanan awal dan pendidikan pengguna perlu dilaksanakan secara berterusan.
Kempen Internet Selamat akan diperluaskan
Dalam majlis berkenaan, Fahmi turut meminta supaya kempen Internet Selamat dipercepatkan dan diperluaskan ke lebih banyak kawasan, termasuk kawasan pinggir bandar dan kampung.
Beliau mahu usaha meningkatkan kesedaran mengenai keselamatan digital melibatkan komuniti akar umbi seperti Persatuan Ibu Bapa dan Guru (PIBG), persatuan penduduk serta kumpulan kejiranan.
Menurut beliau, capaian internet yang semakin meluas bermakna ancaman scam juga boleh sampai kepada penduduk di kawasan yang sebelum ini mungkin kurang terdedah kepada jenayah digital.
Situasi itu menjadikan pendidikan digital satu keperluan kepada semua lapisan masyarakat, bukan hanya golongan muda atau pengguna yang aktif menggunakan media sosial.
Warga emas, pesara, peniaga kecil dan masyarakat luar bandar juga perlu diberikan pengetahuan mengenai cara mengenal pasti panggilan mencurigakan, pautan palsu, tawaran yang terlalu baik untuk dipercayai serta permintaan mendapatkan maklumat perbankan.
Fahmi turut meminta PPIM menyediakan kertas kerja kepada Suruhanjaya Komunikasi dan Multimedia Malaysia (MCMC) supaya kempen Internet Selamat dapat dipercepatkan dan dilaksanakan di lebih banyak lokasi.
PPIM mahu isu telco diberi perhatian serius
Bagi PPIM pula, isu pendaftaran nombor telefon mempunyai kaitan langsung dengan keselamatan pengguna.
Pada Mei lalu, PPIM telah membangkitkan beberapa aduan berkaitan sektor telekomunikasi, termasuk dakwaan kebocoran dan penyalahgunaan data pengguna, panggilan serta SMS scam, kelemahan keselamatan, kelewatan dalam pengendalian aduan dan pendaftaran talian tanpa kebenaran.
PPIM berpandangan bahawa sistem pendaftaran talian perlu mempunyai kawalan yang lebih kukuh supaya seseorang tidak mudah menjadi mangsa penyalahgunaan identiti.
Dalam konteks ini, isu yang dibangkitkan bukan semata-mata mengenai siapa yang mendaftarkan nombor telefon, tetapi turut melibatkan persoalan lebih besar mengenai keselamatan data dan tanggungjawab setiap pihak dalam ekosistem telekomunikasi.
Sekiranya seseorang benar-benar tidak pernah mendaftarkan sesuatu nombor tetapi identitinya digunakan, mekanisme pengesanan dan pengesahan perlu dapat mengenal pasti perkara tersebut dengan pantas.
Kerjasama pelbagai pihak amat diperlukan
Fahmi menegaskan bahawa usaha membanteras scam memerlukan kerjasama pelbagai pihak.
Ia bukan tanggungjawab kerajaan atau pihak polis semata-mata. Syarikat telco, bank, platform media sosial, pengawal selia, institusi kewangan, pertubuhan pengguna dan masyarakat sendiri mempunyai peranan masing-masing.
Pada Mei 2026, kerajaan turut mengumumkan usaha membentuk jawatankuasa khas bagi memperkukuh kerjasama antara agensi penguatkuasaan, badan kawal selia, syarikat telekomunikasi dan institusi kewangan dalam menangani jenayah penipuan dalam talian.
Pendekatan secara bersepadu diperlukan kerana scam biasanya berlaku melalui beberapa peringkat.
Penipu mungkin mendapatkan nombor telefon terlebih dahulu, menghubungi mangsa melalui panggilan atau aplikasi pesanan, kemudian memperdayakan mangsa supaya memberikan maklumat peribadi atau membuat transaksi kewangan.
Setiap peringkat memerlukan kawalan keselamatan yang berbeza.
Pengguna perlu lebih berhati-hati
Dalam masa sama, masyarakat perlu mengambil langkah berjaga-jaga bagi melindungi diri daripada menjadi mangsa.
Antara langkah asas ialah tidak memberikan nombor kad pengenalan, maklumat perbankan, kata laluan atau kod pengesahan kepada individu yang tidak dikenali.
Pengguna juga perlu berhati-hati apabila menerima panggilan daripada pihak yang mengaku sebagai pegawai bank, polis, mahkamah, agensi kerajaan atau syarikat tertentu.
Jangan mudah percaya hanya kerana seseorang mengetahui nama, nombor telefon atau sebahagian maklumat peribadi kita.
Jika menerima mesej atau pautan mencurigakan, pengguna digalakkan membuat semakan terlebih dahulu melalui saluran rasmi dan tidak tergesa-gesa menekan pautan atau melakukan transaksi.
Mangsa penipuan juga perlu bertindak pantas dan membuat laporan kepada pihak berkuasa serta mendapatkan bantuan melalui saluran yang berkaitan.
Pelancaran Program Nasional Kesedaran Anti-Scam 2026 oleh PPIM memperlihatkan keperluan untuk meningkatkan kesedaran masyarakat seiring dengan perkembangan teknologi dan perubahan taktik penipu.
Arahan Fahmi Fadzil supaya syarikat telekomunikasi memberikan penjelasan mengenai dakwaan pendaftaran ratusan nombor telefon menggunakan satu identiti pula menunjukkan bahawa aspek keselamatan pendaftaran talian semakin mendapat perhatian kerajaan.
Jika dakwaan penyalahgunaan identiti itu terbukti, perkara tersebut bukan sahaja memberi kesan kepada individu yang terlibat, malah boleh menimbulkan persoalan lebih besar mengenai kawalan pendaftaran talian, keselamatan data pengguna dan keberkesanan mekanisme pemantauan dalam industri telekomunikasi.
Pada akhirnya, perjuangan menentang scam memerlukan pendekatan menyeluruh. Penguatkuasaan perlu diperkukuh, syarikat perlu meningkatkan kawalan keselamatan, platform digital perlu bertindak terhadap kandungan penipuan, manakala pengguna pula perlu meningkatkan literasi digital.
Ancaman scam tidak mengenal usia, pekerjaan atau lokasi. Justeru, kesedaran dan pencegahan perlu bermula sebelum seseorang menjadi mangsa.
“Jangan tunggu sehingga wang hilang untuk mula berjaga-jaga.”
https://vt.tiktok.com/ZSV5owtgL/
@divawafa Demi Rakyat… Fahmi Akan Ambil Tindakan Tegas Facebook & Tiktok Perangi Scam ! #fahmifadzil #rtm #kementeriankomunikasi #mcmc ♬ bunyi asal – Wafa TV
